Przegląd książek o Bhutanie

Szukasz inspiracji, interesujesz się tradycjami i kulturą innych miejsc i chcesz je zgłębić przed podróżą? A może dopiero po powrocie do domu ogarnęła cię fascynacja odwiedzonym regionem i szukasz odpowiedzi na tysiące pytań, które masz w głowie. Wracasz do domu i nie ma przy tobie przewodnika, który mógłby objaśnić niuanse, czy na bieżąco opowiedzieć legendę. W tej sytuacji nie pozostaje nic innego jak sięgnąć do odwiecznej skarbnicy wiedzy – książek. Tak czynimy także my i tym razem są to lektury o Bhutanie. Nie chodzi tu o suchy przewodnik, czy książkę naukową, a raczej o żywą opowieść, w której można poczuć charakterystyczną atmosferę, poznać historię i specyfikę kraju czy regionu, lub po prostu zanurzyć się na chwilę w innej rzeczywistości.

 

 

Do niedawna zakazany ląd – Bhutan – to temat nadzwyczajnie nośny, także ze względu na fakt, że pisemna forma przekazu jest tutaj stosunkowo nowa. Tradycyjnie historie, opowieści, legendy i bajki były tutaj przekazywane ustnie. Mimo krótkiej historii piśmiennictwa, jak dotąd książek o Bhutanie powstało całkiem sporo. Głównie są one pisane przez podróżników bądź osoby, które z różnych powodów zamieszkały i, co nie dziwi, zakochały się w kraju i jego mieszkańcach. Owocem tej fascynacji są opowieści o swoich doświadczeniach. Według tego schematu możemy przeczytać, jak dotąd tylko w języku angielskim, „Beneath Blossom” Kevina Grange’a, czyli relację z pierwszej ręki z przeżyć na himalajskich szlakach Bhutanu. Kolejną znaną książką jest „Beyond the Sky and the Earth” autorstwa kanadyjki Jamie Zeppy. Autorka pracowała w szkole podstawowej we Wschodnim Butanie – te tematy oraz opis kultury i codziennego życia mieszkańców są częścią historii. Także w języku niemieckim można przeczytać „Married to Bhutan” Lindy Leaming – opowieść pisaną przez kobietę, która odnalazła w Bhutanie miłość i akceptację, a opowiadana przez nią historia jest w swej naturze słodko-gorzką.

 

WYRUSZ Z NAMI DO BHUTANU W LISTOPADZIE 2019 ROKU

 

Najważniejszą bhutańską autorką, która skierowała swoją książkę do międzynarodowej publiczności ( pisze w języku angielskim ) jest Kunzang Choden. Zadebiutowała ona powieścią biograficzną „The circle of Karma”, której główna bohaterka jako dziecko udaje się w podróż odmieniającą jej życie. W książce opowiada o drodze przez dżungle i góry do Indii, gdzie uzyskuje edukację. Historia protagonistki, która wcześnie traci matkę, a po długiej niebytności postanawia wrócić do swojej ojczyzny, jest uderzająco podobna do zdarzeń dzieciństwa samej Choden. Autorka jest znana również z kolejnych swoich książek m.in. „Dawa: Story of Stray Dog in Bhutan”, w której to zarysowuje ona tło społeczne, ekonomiczne, polityczne i kulturowe kraju przyjmując perspektywę widzenia … psa.
Kunzang Choden wydała również serię książek z bajkami dla dzieci i legendami bhutańskimi dla dzieci i dorosłych (u nas napisano by, że tylko dla dorosłych, gdyż bhutańskie bajki są bardzo realistyczne i bezpośrednie w swoim opisie postaci) .

 

Bhutan – Kultura nomadów Merak oraz Sakteng – Fotoekspedycja

 

Dla wytrwałych i niestrudzonych, oraz tych którzy lubią lekturę opartą na faktach naukowych, polecamy książkę lokalnego autora dr Karmy Phuntsho „Bhutan History”. Stanowi ona szczegółową analizę historii oraz polityki kraju, należy się jednak przygotować na to, że nie skończymy jej w dwa wieczory, a raczej w trzydzieści. Z pewnością jednak nasza wiedza będzie kompletna i ugruntowana od czasów pierwszych ludów przemierzających Himalaje. Ciekawym tytułem, który jest przydatny podczas przygotowań do Wyprawy do Bhutanu jest „The Blessing of Bhutan” autorstwa Russ i Blyth’a Carpenter. Ksiązka ta, pisana w trakcie podróży po Bhutanie jest kompleksowym opisem kraju i kultury. Porusza różne tematy, również ciekawy koncept Szczęścia Narodowego Brutto.

 

Niestety tytułów dostępnych w języku polskim wciąż nie ma zbyt wiele. Książką przetłumaczoną na polski, lecz niestety niedostępną już w księgarniach jest opowieść autorstwa Ashi Dorni Wangmo Wangchuck, królowej matki Bhutanu (teściowa obecnej królowej Bhutanu), zatytułowana „Skarby Królestwa Grzmiącego Smoka”. Jest to książka, o tyle ciekawa, że można ją interpretować jako uchylenie, jeszcze niedawno zamkniętych drzwi do kultury Bhutanu. Może być ona odczytana jako swego rodzaju akt otwarcia na świat. Napisana jest z perspektywy osoby, która zna swój kraj od podszewki, kocha go i zna przyczynę wielu zachowań, tradycji i symboli.

 

Właściwie jedyną pozycją dostępną obecnie w polskich magazynach, lecz opowiadającą tylko po części o Bhutanie (bo w jednej dziesiątej) jest „Geografia szczęścia” Erica Weinera. Autor, znany głównie jako wieloletni korespondent National Public Radio w Stanach Zjednoczonych, udaje się w poszukiwaniu odpowiedzi na odwieczną zagadkę szczęścia człowieka. Podczas swej podróży odwiedza kraje zaliczane do 10 najszczęśliwszych miejsc świata wśród których jest także Bhutan.

 

Z toczonych narracji o Bhutanie można wywnioskować, że niedostępność kraju w pewien sposób uchroniła go przez zachłannością cywilizacji, dzięki temu tradycje oraz kultura pozostały nienaruszone. Jaką historię napisze jutrzejszy dzień? Król Bhutanu zadecydował w 1974 roku o otwarciu kraju na świat, zarówno w przestrzeni fizycznej jak i cyfrowej, a jak wszyscy wiemy, raz uchylone drzwi ciężko jest zatrzasnąć.

Julia Trzcińska, Soul Travel

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

Dołącz do otwartych i ciekawych świata podróżników Soul Travel.

Wyrażam zgoda na przetwarzanie moich danych zawartych w zapisie do Newslettera przez Soul Travel Renata Sabela z siedzibą przy Kazimierzowska 70/11; 02-518 Warszawa, NIP 622-235-44-57 - Administratora danych osobowych oraz przez partnerów i współpracowników działających w obrębie firmy w celu realizacji umowy o świadczenie usługi Newsletter. Przysługuje mi prawo dostępu do treści danych oraz możliwość ich poprawienia. Zapoznałem/am się i akceptuję Politykę Prywatności.