Kultura Samów – 4 kraje, 9 języków, 1 lud

Zamarznięte jeziora, bujne lasy, zaspy śnieżne. Dziewiczy krajobraz Północy nierozłącznie jest związany z jego najstarszymi mieszkańcami – Samami. Obecne tereny Finlandii, Norwegii, Szwecji i Rosji zostały zasiedlone przez ludność Sami już wiele tysięcy lat temu. Ich historia jest równie długa co bogata: wojny, powstawanie państw, prześladowania, globalizacja i niezwalniająca technologizacja. Można powiedzieć, że obserwowali oni zmieniający się świat, jak również zmiany te dotknęły ich bezpośrednio. Mimo to rdzenna ludność samska zachowała swojego ducha – silną tożsamość narodową, kulturę oraz poczucie jedności mimo nowych granic państw i podziałów, które zostały stworzone wraz z nimi.

 

 

Renifery

 

Kluczem do zrozumienia kultury samskiej są renifery. W języku Samów słowo stado oznacza eallu, tymczasem życie to eallin. Obrazuje to jak silnie ich styl życia był związany z tymi półdzikimi zwierzętami. Kiedyś Samowie prowadzili koczowniczy tryb życia, podążali pieszo lub na nartach za stadami reniferów przez tysiące kilometrów, lecz czasy się zmieniły, Samowie zostali „podzieleni” w sposób fizyczny – przez granice państw, a ich tryb życia przekształciły również ogólnodostępne technologie. Dawne wyobrażenia nie przystają już do rzeczywistości XXI wieku, gdyż dzisiaj prowadzą oni osiadły tryb życia i zaledwie 10 procent z nich utrzymuje się z hodowli reniferów. Tymczasem głównym atrybutem hodowcy reniferów jest…skuter śnieżny.

 

 

Stolica Inari

 

Na brzegu jeziora Inari, leży miasto o tej samej nazwie – centrum społeczne, kulturowe i polityczne fińskich Samów. W Finlandii żyje 10 tysięcy Samów, a w całym regionie jest ich około 100 tysięcy. Żyją na terytorium 4 krajów, w sumie istnieje aż 9 odmian językowych, mają pełnię praw i własny parlament. Sami Samowie twierdzą, że granice nie są dla nich przeszkodą, nie mają dla nich znaczenia. Wciąż współpracują oni na różnych polach, dbając o zachowanie tradycji i kultury.

 

 

Joik

 

Przetrwanie Samów było kiedyś uzależnione od natury, a pory roku, których wyróżniają osiem, wyznaczały rytm ich życia. Również muzyka stanowi ważny element tradycji Samów. Joik to rytmiczna forma magicznego śpiewu a capella, w którym brak jest wyraźnego początku i końca zwrotek i refrenów. Był to sposób na połączenie się z naturą – swego rodzaju szamańska modlitwa odwołująca się do sił nią rządzących. Długość frazy, która jest wielokrotnie powtarzana waha się od jednosylabowej onomatopei do epickiego poematu. Pieśni te często dotyczą korzeni pochodzenia, tradycji i ogólnie codziennego życia Samów. Jednak tematyka joik nie jest ograniczona, równie dobrze pieśni mogą opowiadać o miłości, przyjaźni czy kwitnącym drzewie, a osoba śpiewająca w intonowanej melodii stara się dotrzeć do istoty opisywanych zjawisk, rzeczy lub osób.

Julia Trzcińska, Soul Travel

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

Dołącz do otwartych i ciekawych świata podróżników Soul Travel.

Wyrażam zgoda na przetwarzanie moich danych zawartych w zapisie do Newslettera przez Soul Travel Renata Sabela z siedzibą przy Kazimierzowska 70/11; 02-518 Warszawa, NIP 622-235-44-57 - Administratora danych osobowych oraz przez partnerów i współpracowników działających w obrębie firmy w celu realizacji umowy o świadczenie usługi Newsletter. Przysługuje mi prawo dostępu do treści danych oraz możliwość ich poprawienia. Zapoznałem/am się i akceptuję Politykę Prywatności.