ksiazki-o-bhutanie-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

Przegląd książek o Bhutanie

Bhutan – Królestwo Grzmiącego Smoka – to jedno z najbardziej tajemniczych państw świata. Wciąż dostępne dla niewielu turystów, podróżujących wyłącznie w zorganizowanych grupach. Skąd czerpać wiedzę na jego temat? Poznaj najciekawsze książki o Bhutanie, które zainspirują Cię do podróży.

Podróż do Bhutanu – przywilej dla nielicznych

Za górami, za lasami… Tak można rozpocząć opowieść o Bhutanie. Do tego odległego królestwa we wschodnich Himalajach, pierwsi turyści zaczęli przyjeżdżać dopiero w latach 70-tych. Wizyta w tym kraju wciąż jest przywilejem dostępnym dla nielicznych. Król Bhutanu dba o zachowanie zwyczajów i tradycji w nienaruszonym stanie. Dlatego wprowadził ograniczenia, chroniące ten kraj przed zalewem turystów, nie tylko z zachodu, ale też z graniczących mocarstw – Indii i Chin. Do tej pory to sam król czuwa nad wysokim standardem turystyki w Bhutanie.

Nie dziwi nas, że trzyma rękę na pulsie, gdyż ta kraina bogata jest w naturalne piękno, egzotyczne rośliny, zwierzęta, a przede wszystkim wycisza i inspiruje ponadczasową mądrością. Chętnych na jej eksplorowanie jest więcej niż to możliwe.

Więcej o niezwykłych warunkach turystycznych w Bhutanie dowiesz się z wystąpienia Renaty Sabeli na Slow Travel #LIVE.

Książki o Bhutanie oddające klimat krainy smoków

Gdzie szukać wiarygodnych informacji o Bhutanie? Nawet, jeśli zwiedziłeś to tajemnicze królestwo, to po powrocie mogły Ci się nawarstwić pytania. Ta literatura rzuci nowe światło na nurtujące Cię zagadnienia i zapozna z Bhutanem od podszewki.

Przy okazji, poszerz swoje przygotowania do podróży o filmy o Bhutanie – nasze TOP 7.

Lektury z zestawienia dalekie są od suchych przewodników czy książek naukowych. W tym przeglądzie książek o Bhutanie prezentujemy żywe opowieści, w których można poczuć charakterystyczny klimat tej krainy, poznać jej historię, zaznać kultury i zanurzyć się na chwilę w innej rzeczywistości.

Do tej pory pisemna forma przekazu była w Bhutanie nowością. Tradycyjne historie, legendy i bajki przekazywano wyłącznie drogą ustną. Na szczęście mimo krótkiej historii piśmiennictwa, książek o Bhutanie powstało całkiem sporo.

Autorami są przede wszystkim podróżnicy lub osoby, które przeprowadziły się do tego kraju i dzielą się swoimi doświadczeniami. Książki wg tej konwencji dostępne są tylko w języku angielskim.

1. Beneath Blossom Rain: Discovering Bhutan on the Toughest Trek in the World, Kevin Grange

Tę książkę polecamy szczególnie osobom uprawiającym trekking, ale nie tylko. To relacja autora z podróży szlakiem uważanym za najtrudniejszy na świecie. Mowa o Snowman Trek. To szlak dla długodystansowców – Grange przebył 216 mil i 11 górskich przełęczy w 24 dni.

Wędrówka wśród buddyjskich klasztorów w himalajskiej scenerii i pośród odosobnionych wsi i świętych dolin to prawdziwa życiowa przygoda! Tak też było w przypadku autora książki. Na opisaną wyprawę wybrał się mając 33 lata, kiedy to znalazł się na życiowym zakręcie. Podróż porównał do procesu, pełnego głośnego śmiechu, wglądu w siebie i wnikliwej obserwacji otoczenia. Sprawdził granice własnej wytrzymałości, a finalnie „odkrył prawdę o wierze, nadziei i sekret kwitnącego deszczu”.

Brzmi intrygująco? Oprócz wątków przygodowych i romantycznych zwrotów akcji, znajdziesz też wciągającą narrację o Bhutanie – państwie, które rządzi się polityką Szczęścia Narodowego Brutto, uważanym przez wielu za Shangri-La (synonim utopijnej krainy, z dala od zgiełku świata). W opowieści Grange’a nie brak też wątków o duchach, które przestraszyłyby niejednego egzorcystę.

Beneath-Blossom-Rain-bhutan-Kevin Grange-soul-travel

2. Beyond the Sky and Earth, Jamie Zeppy

Autorka pracowała w szkole podstawowej we Wschodnim Bhutanie. Książka, poza systemem edukacji, opisuje też kulturę i codzienne życie Bhutańczyków. Napisana jest w formie pamiętnika, choć autorka wpierw chciała stworzyć fikcję literacką.

Co ciekawe, tytuł książki pochodzi od frazeologizmu wyrażającego wdzięczność w języku bhutańskim – „jestem wdzięczny wam poza ziemią i niebem”.

Książka dostarcza rozległej wiedzy o kraju, który na początku lat 60-tych nie był nawet połączony drogami i uzależniony wyłącznie od handlu barterowego.

Poza okolicznościami przybycia autorki do Bhutanu, kolejne rozdziały książki poświęcone są himalajskiej topografii, historii buddyzmu w kraju, wierzeniom szamańskim, zwyczajom żywieniowym, społecznym i obowiązującej etykiecie. Wszystkie wymienione aspekty przydadzą się w podróży.

To szczera i dowcipna relacja, duchowe wspomnienia, dziennik podróży, a przy okazji także romans.

ksiazki-o-bhutanie-jamie-zeppa-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

3. Married to Bhutan: How One Woman Got Lost, Said I Do, and Found Bliss, Linda Leaming

Linda Leaming od ponad 10 lat mieszka w Thimpu – miasteczku, które ma 100 000 mieszkańców i nie posiada sygnalizacji świetlnej. Pierwszy raz odwiedziła ten kraj w wieku 39 lat i już wtedy wiedziała, że musi tam wrócić!

Książka ma postać zabawnych wspomnień Amerykanki z jej podróży po Azji Południowej. Autorka uczy się języka, zwyczajów i religii bhutańskiej. Również nie brakuje wątku romantycznego – w takich okolicznościach najwyraźniej człowiek otwiera się na miłość 😉 Linda została żoną znanego, bhutańskiego malarza.

Wartościowe są spostrzeżenia autorki na temat nieoczekiwanej drogi do szczęścia, a także oświecenia:

„Jeśli oświecenie jest wszędzie możliwe”, pisze, „myślę, że jest to szczególnie możliwe tutaj”.

Bhutański styl życia jest zgoła odmienny od tego, do którego przywykli „ludzie Zachodu”. Tu priorytetem nie jest czas, efektywność ani gromadzenie rzeczy materialnych. Autorka wyraźnie pokazuje, że wcale nie musimy podróżować po całym świecie, aby docenić „mały Bhutan” w naszym własnym życiu. Szczęście to sposób na życie w tym państwie.

„Na Zachodzie można żyć i spać” – pisze Linda. „W Bhutanie trzeba się budzić”.

ksiazki-o-bhutanie-linda-leaming-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

4. The Circle of Karma, Kunzang Choden

Pierwsza powieść anglojęzyczna kiedykolwiek napisana przez kobietę z himalajskiego narodu Bhutanu. Opowiada historię Tsomo, 15-latki uwikłanej w realia życia codziennego i pracy. Kiedy umiera jej matka, dziewczynka czuje się wezwana do podróży. Wyrusza w kierunku odległej wioski, aby zapalić rytualne lampki dla pamięci matki. Podróże Tsomo zabierają ja w odległe miejsca – przez Bhutan do Indii – i przekształcają się w życiową podróż.

Historia protagonistki, która wcześnie traci matkę, a po długiej nieobecności postanawia wrócić do swojej ojczyzny, jest uderzająco podobna do zdarzeń z dzieciństwa samej autorki książki.

Kiedy bohaterka samotnie stawia czoła światu, odnajduje siebie i wzrasta jako kobieta.

ksiazki-o-bhutanie-circle-of-karma-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

5. Dawa: Story of Stray Dog in Bhutan, Kunzang Choden

Ta historia spodoba się wszystkim, którzy doświadczyli trudności życiowych, ale nie stracili nadziei. Dawa to bezpański pies, żyjący w Thimphu. I to właśnie posługując się perspektywą psa mamy możliwość poznania tła społecznego, ekonomicznego, politycznego i kulturowego Bhutanu.

Pies ten myśli lepiej niż ludzie, jest też bardziej opiekuńczy i rozważny. Przechodzimy od tragicznych losów Dawy aż po jego wniebowstąpienie jako Przywódcy Wyjącego w Thimpu.

6. The History of Bhutan, Karma Phuntsho

Jeśli lubisz literaturę opartą na faktach naukowych i nie zraża Cię jej objętość, to sięgnij po ten tytuł. Lokalny autor – dr Karma Phuntsho – szczegółowo analizuje historię i politykę kraju. Po tej lekturze Twoja wiedza będzie wiedza kompletna i ugruntowana od czasów pierwszych ludów przemierzających Himalaje.

Historia Bhutanu łączy w sobie tradycyjne perspektywy z nowoczesną akademicką analizą. To pierwsza pozycja na rynku wydawniczym opowiadająca historię tego kraju w języku angielskim. Przede wszystkim jest relacją historyczną, ale znajdziesz w niej też merytoryczne dyskusje na temat geografii, kultury i społeczeństwa Bhutanu.

Śmiało możesz ten tytuł potraktować jako wnikliwe wprowadzenie do zapoznania się z Bhutanem.

ksiazka-o-bhutanie-karma-phuntsho-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

7. The Blessings of Bhutan, Russ and Blyth Carpenter

Ciekawy tytuł przydatny podczas przygotowań do wyprawy do Bhutanu. Książka ta została napisana w trakcie podróży po Bhutanie. Skupia się na historii kraju, religii, sztuce i opisach osobistych anegdot.

Polecana jest jako doskonały wkład w badania współczesnego Bhutanu. A dzięki przystępnemu stylowi, spodoba się zarówno laikom, jak i naukowcom.

Kirby Dorji – konsultant ONZ, pisarz i mieszkaniec Bhutanu – uważa, że Blyth i Russ dzięki pochodzeniu z Zachodu i zaznajomieniu z życiem w Bhutanie uniknęli pułapki przedstawienia tego państwa jako mitycznej krainy Shangri-La. I choć oczywiście Bhutan w jakiejś części odpowiada temu mitowi, to Królestwo Grzmiącego Smoka jest też pełne niespodzianek, sprzeczności i współczesnych dylematów.

przeglad-ksiazek-o-bhutanie-the-blessings-of-bhutan-soul-travel

8. A Portrait of Bhutan: Treasures Of The Thunder Dragon, Ashi Dorji Wangmo Wangchuck

Książek o Bhutanie w języku polskim jest jak na lekarstwo. I ten, co prawda przetłumaczono, ale jest nakład w księgarniach jest chwilowo wyczerpany. „Skarby Królestwa Grzmiącego Smoka” to uchylenie jeszcze niedawno zamkniętych drzwi do kultury Bhutanu.

Książka cenna, bo napisana z perspektywy królowej Bhutanu! Osoby, która zna ten kraj od podszewki, a przy tym rozumie wiele zachowań, tradycji i symboli.

To połączenie folkloru, własnych wspomnień i dzienników podróżniczych. Autorka książki zapewnia intymny wgląd w kulturę i społeczeństwo Bhutanu.

Z tej książki dowiesz się, jak wyglądało dorastanie w wiosce w zachodnim Bhutanie. Poznasz zmiany, których autorka była świadkiem, gdy kraj zdecydował się zakończyć izolację. Opowiada też o szybkim przeniesieniu Bhutanu ze średniowiecznego królestwa do nowoczesnego narodu w niecałą dekadę.

Autorka dzieli się swoją radością z niektórych ukrytych skarbów Bhutanu, które odkryła podczas pieszych wędrówek po bhutańskich zakątkach – od góralskich wiosek w cieniu wielkich szczytów Himalajów po spokojne klasztory owiane mitami i legendami, aż do lasów deszczowych na południu i centrum kraju, które są jednymi z najbogatszych na świecie siedlisk bioróżnorodności.

Ta książka (ze specjalnie zamówionymi ilustracjami młodych bhutańskich artystów i zdjęciami z rodzinnego albumu autorki) jest lekturą niezbędną zarówno dla tych, którzy planują odwiedzić Bhutan, jak i dla podróżujących z własnego fotela, którzy pragną doświadczyć magii Bhutanu poprzez swoją wyobraźnię.

ksiazki-o-bhutanie-wangmo-wangchuck-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

9. Geografia szczęścia, Eric Weiner

To jedyna pozycja dostępna w języku polskim, choć zaledwie w 1/10 opowiada o Bhutanie. Autor, znany głównie jako wieloletni korespondent National Public Radio w Stanach Zjednoczonych, udaje się w podróż do Bhutaniu w celu rozwikłania zagadki ludzkiego szczęścia. Podczas tej wyprawy odwiedza kraje zaliczane do 10 najszczęśliwszych miejsc świata, wśród których jest także Bhutan.

Z toczonych narracji o Bhutanie można wywnioskować, że niedostępność kraju uchroniła go przez zachłannością cywilizacji, dzięki temu tradycje oraz kultura pozostały nienaruszone.

Jaką historię Bhutan napisze jutro? Król zdecydował w 1974 r. o otwarciu kraju na świat, zarówno w przestrzeni fizycznej. jak i cyfrowej, a jak wszyscy wiemy – raz uchylone drzwi ciężko jest zatrzasnąć.

ksiazka-bhutan-geografia-szczescia-eric-weiner-wyrusz-w-zyciowa-podroz-soul-travel

Wyprawa do Bhutanu 2021 – zamień marzenia w podróż życia

Chcesz zobaczyć Bhutan na własne oczy? Indywidualna wycieczka do Bhutanu jest niemożliwa. Dlatego, jeśli nęci Cię ten szczęśliwy, spokojny kraj – zerknij do kalendarza wypraw lub zorganizuj z Soul Travel indywidualną wyprawę, szytą na miarę. Renata Sabela jest znawczynią regionu i autorką 19 programów wypraw do Bhutanu, która przygotuje program dla najbardziej wymagających podróżników.

Wschodni-Bhutan-z-Soul-Travel-fot-Alicja-Lasek

Wyprawa do Wschodniego Bhutanu z Soul Travel, fot. Alicja Lasek

 

O autorce:

Hanna Zaborska – doświadczona content managerka i copywriterka. Dbam o to, aby treści miały dla Ciebie praktyczną wartość, a przy tym poszerzały świadomość odpowiedzialnych podróży. Wszystko w duchu slow travel.

W podróżach cenię przede wszystkim dobre towarzystwo i bliskość przyrody. Inspiruje mnie czerpanie z różnorodności. Dlatego bliska jest mi antropologia kulturowa i społeczna odpowiedzialność biznesu. W biurze etycznych wypraw – Soul Travel – łączę te zainteresowania.

Poprzedni artykuł

Kultura Saamów. Kim są jej przedstawiciele? I dlaczego nie są to Lapończycy?

Następny artykuł

Skopje w Macedonii Północnej – wielokulturowy plener fotograficzny

Skomentuj: