Meksyk. Día de los Muertos

Rozległe, tętniące życiem Mexico City, kolonialna Puebla i Oaxaca i małe, głęboko zakorzenione w tradycjach rdzennych mieszkańców pueblos mágicos – choć tak różne, łączy je jedno. To miejsca, w których nakładają się na siebie różne porządki i wierzenia: rdzenny i hiszpański, dawny i współczesny. Podróżując przez Meksyk, będziemy odkrywać te przenikające się warstwy – ukryte w architekturze, smakach, rytuałach i codziennym rytmie życia.

Odwiedzimy mistyczne piramidy w Teotihuacan i Monte Albán, będące świadkami wielkości dawnych cywilizacji Azteków, Majów, Zapoteków i Olmeków, wybierzemy się na wycieczkę konną przez tropikalne lasy nad Oceanem Spokojnym i dotrzemy do miejsc, w których przyroda stworzyła niezwykłe formacje – do kamiennych wodospadów Hierve el Agua i jaskiń Grutas de Cacahuamilpa.

Będzie też czas na odpoczynek na plażach Oceanu Spokojnego – na moment zwolnienia po intensywnych dniach podróży, wspólne bycie razem, spacery brzegiem oceanu i regenerację w rytmie meksykańskiego wybrzeża.

Meksykańska stolica to miejsce pełne kontrastów – ogromna metropolia zbudowana na fundamentach dawnych azteckich miast, w której historia przeplata się ze współczesnością. Wspólnie wyruszymy odkrywać wszystkie jej oblicza: od monumentalnego placu Zócalo – historycznego serca miasta, przez kolorowe uliczki Coyoacán, gdzie codzienne życie toczy się w rytmie lokalnych targów, muzyki i zapachu świeżo przygotowywanego jedzenia, po kanały Xochimilco, wśród których mieszkańcy miasta od pokoleń spędzają wolny czas przy muzyce mariachi i wspólnym biesiadowaniu na wodzie.

Zajrzymy do Narodowego Muzeum Antropologicznego, które opowiada historię cywilizacji zamieszkujących te ziemie na długo przed przybyciem Hiszpanów i do domu-muzeum Fridy Kahlo, artystki, która czerpała inspirację z kultury, kolorów i tradycji Meksyku.

Oaxaca to miejsce, w którym Día de los Muertos wciąż pozostaje żywą tradycją. W czasie przygotowań do święta miasto zmienia się nie do poznania – ulice i place wypełniają się kwiatami cempasúchil, światłem świec i ołtarzami tworzonymi ku pamięci bliskich. W meksykańskiej tradycji śmierć jest traktowana jako część ciągłości istnienia, a święto zmarłych jest paradoksalnie celebracją życia, dlatego udział w obchodach Día de los Muertos to jeden z najbardziej poruszających momentów całej podróży.

Aby wejść głębiej w atmosferę święta, lokalni artyści naniosą na nasze twarze tradycyjne makijaże calaveras, inspirowane symbolicznymi czaszkami Día de los Muertos, które są jednocześnie pełne koloru, lekkości i znaczeń. Dla dzieci będzie to wejście do świata przypominającego barwny teatr wyobraźni, dla dorosłych często moment refleksji i doświadczenia zupełnie innego podejścia do pamięci, rodziny i przemijania. Weźmiemy udział w paradach, procesjach i koncertach, które odbywają się w całym mieście, a wieczorem odwiedzimy cmentarz, gdzie mieszkańcy spotykają się przy grobach swoich bliskich, przynosząc jedzenie, świece i kwiaty.

Meksyk to kraj zbudowany na fundamentach dawnych cywilizacji, których ślady do dziś rozsiane są pośród gór, dolin i współczesnych miast. Jednym z nich jest Teotihuacán – tajemnicze miasto prekolumbijskiej Ameryki, którego monumentalne Piramidy Słońca i Księżyca od wieków budzą ciekawość i pytania o historię jego mieszkańców. Zanim wejdziemy pomiędzy te mistyczne budowle, spojrzymy na nie o świcie z perspektywy ptaka, podczas lotu balonem ponad doliną, kiedy pierwsze promienie słońca będą powoli odsłaniać sylwetki starożytnych piramid.

To jeden z tych momentów podróży, które często zostają z rodziną na lata: wspólne bycie nad chmurami, ekscytacja dzieci i poczucie uczestniczenia w czymś większym niż codzienne życie. Odwiedzimy także Monte Albán, dawne centrum cywilizacji Zapoteków położone wysoko ponad doliną Oaxaca. Spacer pośród świątyń, placów i kamiennych ruin pozwoli lepiej zrozumieć, jak rozwinięte i złożone były kultury zamieszkujące te ziemie na długo przed pojawieniem się Europejczyków.

Meksykańskie pueblos mágicos to niewielkie miasteczka, w których czas płynie wolniej, a codzienne życie wciąż toczy się wokół lokalnych placów, targów i tradycji rdzennych mieszkańców. Kolorowe uliczki, kolonialna architektura, sklepiki pełne lokalnego rzemiosła i zapach unoszącego się z ulicznych straganów jedzenia sprawiają, że mają one niepowtarzalny charakter. To właśnie w takich miejscach – bliskich ludziom i ich codzienności – można poczuć duszę Meksyku.

Podczas naszej wyprawy zawitamy do Taxco, historycznego „srebrnego miasta”, w którym w lokalnym warsztacie poznamy tajniki obróbki tego metalu. Odwiedzimy również kolonialną Pueblę słynącą z ceramiki talavera. Puebla to stolica jednego ze stanów o największym bogactwie kulturowym w Meksyku, w którym znajduje się aż 12 „magicznych miasteczek”. To właśnie tutaj najłatwiej zobaczyć Meksyk nie jako atrakcję turystyczną, ale jako żywy świat codziennych rytuałów, smaków i spotkań, które dzieci chłoną naturalnie, a dorośli często odkrywają na nowo razem z nimi.

Meksyk to kraj, który zachwyca niezwykłą różnorodnością krajobrazów. Tropikalna dżungla spotyka się tu z surowymi, skalistymi zboczami gór, a rozgrzane słońcem i pulsujące życiem wybrzeże Pacyfiku kontrastuje z spokojnymi, małymi wioskami, wapiennymi jaskiniami i turkusowymi źródłami ukrytymi pośród zieleni lasu.

Podczas naszej podróży będziemy doświadczać tej natury na wiele sposobów, ale zawsze aktywnie i wszystkimi zmysłami. Wybierzemy się na wycieczkę konną przez tropikalne lasy i niewielkie, tradycyjne wioski, gdzie życie płynie w rytmie wyznaczanym przez naturę. Odwiedzimy Hierve el Agua – skalne formacje przypominające skamieniałe wodospady i Grutas de Cacahuamilpa – ogromny labirynt jaskiń pełnych nacieków skalnych o fantazyjnych kształtach. Czeka nas również wyjątkowe doświadczenie nad Pacyfikiem, kiedy zobaczymy, jak małe żółwie podążają po raz pierwszy w stronę oceanu.

To właśnie kontakt z naturą często staje się dla rodzin jedną z najważniejszych części podróży: wspólnym doświadczeniem przygody, odkrywania i zachwytu nad światem, którego nie da się poczuć przez ekran telefonu czy szkolny podręcznik. W takich momentach dzieci naturalnie uczą się uważności, odwagi i bliskości z przyrodą, a dorośli mają okazję zobaczyć świat ponownie oczami swoich dzieci.

Przelot z Polski do Ciudad de México z przesiadką w jednym z miast Europy. Miasto Meksyk, zbudowane na terenie dawnej stolicy Azteków, Tenochtitlán, leży na wysokości ponad 2200 m n.p.m. i stanowi centrum polityczne, historyczne i kulturowe kraju.

Transfer do hotelu i zakwaterowanie. Czas na odpoczynek po podróży.

To pierwszy dzień naszej wyprawy i od razu wchodzimy w rytm miasta i kultury. Nie będziemy tylko o Meksyku słuchać. Chcemy go poczuć kolorami, dźwiękami, zapachami, energią ulicy. To dzień na nasycenie się Meksykiem wszystkimi zmysłami, na pierwsze spotkanie, które zostaje w ciele, nie tylko w głowie.

Zaczniemy od znajdującej się na południu miasta dzielnicy Xochimilco – miejsca wpisanego na listę UNESCO, będącego pozostałością po systemie wodnych kanałów z czasów azteckich. Dawni mieszkańcy doliny Meksyku tworzyli tu sztuczne wyspy uprawne zwane chinampas, które do dzisiaj są wykorzystywane przez lokalnych rolników. Rejs kolorowymi łodziami trajinera po kanałach to okazja, by poznać tradycyjny sposób życia, lokalne zwyczaje oraz poczuć atmosferę meksykańskiej fiesty, której nieodłącznie towarzyszy muzyka mariachi.

Pod wieczór przejedziemy do historycznego centrum Miasta Meksyk, zbudowanego na ruinach azteckiego Tenochtitlán. Zaczniemy od krótkiego spaceru po Plaza de la Constitución, znanym jako Zócalo. Przy placu znajduje się monumentalna, wznoszona przez ponad dwa stulecia Katedra Metropolitalna oraz ruiny Templo Mayor – głównej świątyni Azteków, gdzie według wierzeń znajdowało się centrum świata.

Okolice Zócalo to idealne miejsce, by zacząć odkrywać lokalny street food. Ciudad de México najbardziej znane jest z tacos al pastor i huaraches, czyli podłużnych placków, na których umieszcza się składniki – fasolę, mięso, ser, śmietanę i salsę.

Na zakończenie dnia weźmiemy udział w spektaklu Ballet Folklórico de México w Palacio de Bellas Artes. Widowisko przedstawia tańce z różnych regionów Meksyku, ukazując bogactwo kultur rdzennych, tradycji kolonialnych i współczesnego folkloru.

Kolejny dzień zaczniemy od wizyty w Narodowym Muzeum Antropologii – choć na co dzień nie stawiamy na muzea, tutaj warto zrobić wyjątek, bo to miejsce, które pomaga uchwycić sens i znaczenie dziedzictwa kulturowego Azteków, Majów, Zapoteków i Olmeków, a tym samym lepiej zrozumieć miejsca, które będziemy odwiedzać w kolejnych dniach.

Następnie przejedziemy do Coyoacán, dzielnicy o wyjątkowym klimacie, gdzie wciąż wyczuwalna jest atmosfera dawnych czasów. Spacerując po jej uliczkach i placach otoczonych kościołami oraz historyczną zabudową, poczujemy spokojniejszy, bardziej lokalny rytm miasta. To przestrzeń, która przez lata przyciągała artystów, intelektualistów i przedstawicieli meksykańskiej bohemy.

Na lunch zatrzymamy się na tradycyjnym targu w Coyoacán. We wszechobecnych zapachach przypraw, barwach świeżych owoców i gwarze głosów bije rytm codziennego życia miasta. Spróbujemy tu typowych dań kuchni meksykańskiej przygotowywanych według lokalnych receptur.

Po południu odwiedzimy Casa Azul – dom Fridy Kahlo. W muzeum znajdują się oryginalne przedmioty należące do artystki, jej obrazy, stroje oraz pracownia, w której tworzyła. To okazja nie tylko do poznania życia Fridy Kahlo i Diego Rivery, ale również zanurzenia się w atmosferze artystycznego Meksyku XX wieku.

Marzyliście kiedyś o tym, by unosić się nad światem jak ptaki? Ten dzień zaczniemy jeszcze przed świtem, kiedy wszystko jest ciche i trochę tajemnicze, a niebo dopiero budzi się do życia. Powoli wzniesiemy się balonem nad Doliną Teotihuacán i zobaczymy, jak z mgły wyłaniają się ogromne piramidy i ślady dawnego miasta. To trochę jak podróż do innego świata, w którym można na chwilę uwierzyć, że wszystko jest możliwe.

Teotihuacán było jednym z największych i najbardziej niezwykłych miejsc dawnej Mezoameryki, miastem pełnym historii, zagadek i opowieści. Mówiono o nim „miejsce, gdzie rodzą się bogowie” i kiedy spaceruje się jego ścieżkami, naprawdę można poczuć tę wyjątkową energię. Po locie wrócimy na ziemię i ruszymy na odkrywanie: przejdziemy Aleją Zmarłych, zobaczymy z bliska Piramidy Słońca i Księżyca oraz Świątynię Pierzastego Węża. To będzie dzień pełen przygody, odkrywania i patrzenia na świat z zupełnie nowej perspektywy.

Później zajrzymy do lokalnego warsztatu rzemieślniczego, gdzie poznamy tradycyjne metody obróbki obsydianu – wulkanicznego szkła używanego w czasach prekolumbijskich do produkcji narzędzi, masek i ozdób.

Po południu przejazd w kierunku stanu Oaxaca, jednego z najbardziej tradycyjnych regionów kraju, zamieszkanego przez liczne społeczności rdzenne, które posługują się językami etnicznymi i kultywują dawne zwyczaje. Ich wpływ znajduje odzwierciedlenie zarówno w tradycyjnym rękodziele, jak i wyjątkowej kuchni regionu.

Dziś wyruszymy w kierunku górskich terenów stanu Oaxaca, do miejsca zwanego Hierve el Agua. To niezwykłe formacje skalne przypominające skamieniałe wodospady. Rozciąga się stąd panorama na góry Sierra Madre oraz doliny zamieszkiwane od wieków przez ludność zapotecką.

Z Hierve el Agua przejedziemy do Mitla – ważnego ośrodka kultury i wierzeń Zapoteków i Misteków, znanego z charakterystycznych dekoracji geometrycznych pokrywających ściany świątyń i pałaców. Ornamenty te, nazywane grekami, wykonywane były z precyzyjnie dopasowanych kamieni bez użycia zaprawy. Mitla była miejscem ceremonialnym oraz nekropolią, gdzie według wierzeń znajdowało się przejście do świata zmarłych.

W drodze powrotnej do Oaxaki zatrzymamy się w tradycyjnej wytwórni mezcalu. To moment, który jest bardziej skierowany do dorosłych, tak by również oni mogli mieć w tej podróży swoją przestrzeń odkrywania. To ważne, bo choć wyprawa jest rodzinna, zależy nam, żeby każdy znalazł w niej coś dla siebie. Mezcal od wieków związany jest z rytuałami i kulturą regionu Oaxaca. Poznamy proces jego produkcji, od zbioru agawy, poprzez wypalanie w ziemnych piecach, aż po destylację w miedzianych lub glinianych alembikach.

Wieczorem leniwy spacer po historycznym centrum miasta wpisanym na listę UNESCO. Oaxaca to malownicze uliczki i kolonialne place otoczone barwnymi kamienicami, liczne knajpki i sklepiki z tradycyjnymi wyrobami.

Oaxaca to region, który słynie z dwóch rzeczy – swojej kuchni i obchodów święta zmarłych, dlatego cały ten dzień poświęcimy chłonięciu atmosfery miasta przygotowującego się do obchodów Día de los Muertos. W tym okresie ulice, domy i place dekorowane są kwiatami cempasúchil, świecami oraz ołtarzami poświęconymi zmarłym.

Przed południem zachęcamy Was do wizyty na lokalnym targu. Kuchnia regionu Oaxaca uchodzi za jedną z najbardziej różnorodnych i zakorzenionych w tradycji w całym Meksyku. Znana jest przede wszystkim z bogatych, wieloskładnikowych sosów mole (zwłaszcza mole negro), ręcznie przygotowywanych tortilli oraz produktów takich jak kakao, chili i kukurydza, które od wieków stanowią podstawę lokalnej kuchni. Charakterystyczne są też wyraziste, często lekko dymne smaki oraz silne powiązanie potraw z lokalnymi rytuałami i codziennym życiem mieszkańców.

Popołudnie to moment, na który czekaliśmy od początku tej wyprawy, nasze własne wejście w Día de los Muertos. Zaczniemy przygotowania razem, powoli wchodząc w atmosferę święta, które dla Meksykanów jest czymś więcej niż tradycją. To żywa opowieść o pamięci, bliskości i obecności tych, którzy odeszli. Lokalni artyści pomogą nam przemienić się na tę jedną noc. Na naszych twarzach pojawią się charakterystyczne makijaże calaveras, inspirowane ozdobnymi czaszkami, symbolem tego święta. To chwila, w której każdy może stać się kim chce: trochę wyjść poza siebie, pobawić się formą, wejść w rolę, która jest jednocześnie lekka i głęboka.

Tak przygotowani wieczorem weźmiemy udział w ulicznej paradzie oraz wydarzeniach organizowanych w centrum Oaxaca. W czasie obchodów odbywają się koncerty, tańce, procesje oraz spotkania mieszkańców i gości, a całe miasto zamienia się w przestrzeń pełną kolorów, muzyki i symboli związanych z pamięcią o przodkach.

Pierwszą część dnia spędzimy w Monte Albán, w położonej na szczycie góry nad doliną Oaxaca dawnej stolicy cywilizacji Zapoteków, która tętniła życiem przez ponad tysiąc lat. Na terenie strefy znajdują się piramidy, place ceremonialne, grobowce oraz kamienne reliefy. Monte Albán było centrum religijnym, politycznym i astronomicznym regionu, a jego położenie na szczycie góry miało znaczenie symboliczne i obronne.

Po południu czas wolny na spacery po mieście.

Wieczorem odwiedzimy lokalny cmentarz, na którym mieszkańcy gromadzą się przy grobach swoich bliskich. Nocne czuwanie na cmentarzach to ważny element meksykańskiej tożsamości, a zarazem jedna z najbardziej poruszających tradycji Día de los Muertos. To nie jest czas żałoby, lecz spokojnego, często bardzo ciepłego spotkania: przynosi się jedzenie, zapala świece, dekoruje groby kwiatami i wspomina zmarłych, jakby byli obecni obok. W ciszy nocy, przy świetle świec i zapachu nagietków, granica między światem żywych i zmarłych symbolicznie się zaciera.

Pora pożegnać się z Oaxaca. Po śniadaniu pojedziemy w stronę Teotitlán del Valle, miejscowości zamieszkanej przez społeczność Zapoteków, która od pokoleń wytwarza tu ręcznie dywany i tkaniny barwione naturalnymi barwnikami pozyskiwanymi z roślin, minerałów oraz owadów. Wizyta w lokalnym warsztacie to okazja do poznania procesu powstawania tkanin oraz zgłębienia znaczenia symboli i wzorów wywodzących się z dawnych kultur Mezoameryki. Dla dzieci to moment odkrywania świata przez działanie. Zobaczenia, jak z natury powstają kolory, jak coś tworzy się od początku do końca i jak za każdym przedmiotem kryje się historia.

Po drodze zatrzymamy się w Santa María del Tule, gdzie znajduje się Árbol del Tule. Ten potężny cypryśnik ma ponad dwa tysiące lat i należy do najgrubszych drzew na świecie, ale tak naprawdę znaczenia nadają mu wierzenia Zapoteków. Zapotekowie wierzyli w świat pełen duchów natury: góry, rzeki, jaskinie i drzewa miały swoje opiekuńcze bóstwa lub były ich manifestacją. Według legend zostało posadzone około 1400–1500 lat temu przez kapłanów Zapoteków i miało symbolizować związek między światem ludzi a sferą boską. Takie ogromne, długowieczne drzewa traktowano jako miejsca obecności sił nadprzyrodzonych, a czasem wręcz jako „oś świata”, łączącą niebo, ziemię i podziemia.

Z Tule ruszymy dalej w kierunku wybrzeża Oceanu Spokojnego. Trasa prowadzi nas przez górzyste tereny Sierra Madre del Sur i zmieniające się krajobrazy – od górskich dolin po tropikalne lasy – aż do Puerto Escondido. Region ten należy do najmniej zurbanizowanych części Meksyku i zachował naturalny charakter: dziką przyrodę, szerokie plaże i spokojną atmosferę.

Przed nami dwa dni regeneracji nad Pacyfikiem. To czas na relaks, wspólny i niespieszny: skakanie przez fale, wygrzewanie się na piasku i podziwianie zachodów słońca. To również moment, w którym dotychczasowy etap podróży zacznie w Was osiadać, a wspomnienia układać się w historie.

Drugi dzień odpoczynku nad Oceanem Spokojnym – kąpieli, relaksu i plażowania.

Część dnia spędzimy na wycieczce konnej. Pojedziemy w głąb lądu, przez tropikalne lasy i niewielkie, tradycyjne wioski aż do naturalnych źródeł termalnych. Odwiedzimy również ośrodek ochrony i badań nad żółwiami morskimi, gdzie będziemy mieli okazję zobaczyć, jak młode żółwiki po raz pierwszy w swoim życiu wyruszają w stronę oceanu.

Dla dzieci to wyjątkowy moment, w którym mogą zobaczyć i zrozumieć świat natury z bliska: nie z książki czy ekranu, ale poprzez własne doświadczenie. To spotkanie uczy uważności i szacunku do przyrody, pokazując, jak nasze działania mogą wspierać życie i chronić to, co kruche.

Dzień w podróży. Trasa poprowadzi nas z wilgotnego, tropikalnego wybrzeża w głąb kraju, stopniowo wspinając się w stronę chłodniejszych wyżyn. Za oknami autobusu przesuwać się będą coraz surowsze, skaliste zbocza i rozległe doliny Sierra Madre del Sur, aż po ok. 8 godzinach dojedziemy do Puebli.

Położona pomiędzy wulkanami Popocatépetl i Iztaccíhuatl Puebla to charakterystyczny przykład kolonialnych miast Meksyku, gdzie do dziś widoczny jest wyraźny ślad hiszpańskiego planowania. Miasto zostało założone przez Hiszpanów w XVI w. i szybko stało się istotnym ośrodkiem handlu oraz rzemiosła.

Wieczorem, by rozruszać ciało i odetchnąć po podróży, wybierzemy się na spacer po rozświetlonym centrum historycznym Puebli. Stare miasto, na którym zobaczymy jedną z największych w Ameryce Łacińskiej katedr, a także liczne kościoły i klasztory zdobione kolorowymi płytkami talavera, charakterystycznymi dla regionu Puebla, wpisane zostało w 1987 r. na listę UNESCO.

Dzień zaczniemy od spokojnego śniadania w hotelu, po czym wybierzemy się na eksplorację Puebli. Niespieszny spacer po jej uliczkach, pomiędzy kamienicami z wielobarwnymi fasadami, na których często pojawiają się ceramiczne detale. To właśnie tutaj, w Puebli, od wieków powstaje ceramika talavera – ręcznie malowana, łatwa do rozpoznania dzięki jasnemu tłu i wyrazistym, często niebieskim wzorom. Widać ją nie tylko na elewacjach domów, ale również na przedmiotach codziennego użytku (wazach, misach, ozdobnych figurkach).

Po lunchu wyruszymy w kierunku Taxco de Alarcón, malowniczego miasta w stylu kolonialnym, położonego w górzystym regionie stanu Guerrero. Taxco znane jest z wydobycia srebra oraz tradycji jubilerskich sięgających czasów wicekrólestwa.

Po drodze zatrzymamy się w miejscowości Santa María Tonantzintla, gdzie zobaczymy niewielki kościół słynący z niezwykle bogatego wystroju w stylu baroku indiańskiego. Wnętrze świątyni pokryte jest kolorowymi stiukami przedstawiającymi anioły, rośliny, owoce i symbole nawiązujące zarówno do tradycji chrześcijańskiej, jak i wierzeń rdzennych mieszkańców. Przenikające się wiary i zwyczaje tworzą magiczną przestrzeń, w której trudno oddzielić to, co chrześcijańskie, od tego, co pradawne.

Przyjazd do położonego na wzgórzu hotelu w Taxco, z którego rozciąga się widok na całe pueblo. Zakwaterowanie i nocleg.

Przedpołudnie spędzimy w Parku Narodowego Grutas de Cacahuamilpa, gdzie znajdują się jedne z największych jaskiń w Meksyku. System grot tworzą ogromne komory z naciekami skalnymi o fantazyjnych kształtach, którym nadano nazwy związane z ich kształtami. Groty były znane rdzennym mieszkańcom regionu i prawdopodobnie miały dla nich znaczenie symboliczne – w kulturach Mezoameryki jaskinie traktowano jako wejścia do świata podziemnego, związanego z przodkami, bóstwami i siłami natury.

Popołudniu czas na leniwą eksplorację Taxco – zakup ostatnich pamiątek, kawę lub kakao z widokiem na wąskie, brukowane uliczkach wijące się pomiędzy białymi domami z czerwonymi dachami. Taxco to jedno z tzw. pueblos mágicos, miasteczek cechujących się urokliwą, często kolonialną zabudową, spokojem, gościnnością i głębokim zakorzenieniem w tradycjach rdzennych mieszkańców.

Podczas naszego spaceru zatrzymamy się warsztacie srebra, gdzie poznamy tajniki obróbki tego metalu. Taxco to historyczne „srebrne miasto” Meksyku. Uznawane jest za światową stolicę srebra, a tradycja wyrobu biżuterii jest tu kultywowana od wieków.

Czas pożegnać się z Meksykiem – ostatnim śniadaniem z huevos rancheros i kawą z widokiem na Taxco.

Przejazd na lotnisko w Ciudad de México, przelot do Polski z przesiadką w jednym z miast Europy.

Lądowanie w Warszawie.