Nowy Meksyk, Utah, Arizona – trasa Półksiężyca

Dawno temu, zanim pojawiły się hiszpańskie osady, dolina Rio Grande – dzisiejsze Albuquerque – była miejscem, gdzie według społeczności Pueblo świat ludzi stykał się ze światem duchów wód. Mówi się, że w miejscu, gdzie rzeka tworzyła zakole, znajdowały się Nadí Po-wí – Wodne Wrota. Była to cienka zasłona między światem żywych a światem istot żywiołów. W tych wodach mieszkała Ts’íts’íli – Błękitna Kobieta Jeziora, duch deszczu i mgły.

Każdej wiosny Ts’íts’íli wychodziła z mgły nad rzeką i spoglądała na ludzi z pobliskich wiosek. Jeśli ludzie żyli w równowadze – oszczędzali wodę, dbali o pola kukurydzy i nie krzywdzili żyjących w rzece stworzeń – duch ofiarowywał im błękitny deszcz przynoszący dobre zbiory. Ale gdy ludzie przestawali szanować ziemię, Błękitna Kobieta wycofywała się za Wodne Wrota. Nad doliną pojawiała się susza, rzeka obniżała się, a pola żółkły. Mit wciąż jest żywy, mówił o niej również jeden z bohaterów kultowego serialu „Breaking Bad”

Od ponad tysiąca lat zamieszkane przez lud Taos Pueblo, to jedno z najstarszych wciąż zamieszkałych osiedli w Ameryce Północnej. To także teren pełen legend, które przetrwały w ustnych opowieściach rdzennych mieszkańców. Góra Taos (część pasma Sangre de Cristo) jest świętym miejscem plemienia. Legenda mówi, że duchy przodków mieszkają w jej wnętrzu, a na szczycie spotykają się duchy nieba i ziemi.

Nikt z Taos Pueblo nie wspina się na najwyższe partie góry – to teren duchowy, zarezerwowany dla istot nadprzyrodzonych. Taos to nie tylko piękne miasto artystów, ale przede wszystkim święte centrum duchowości Pueblo, pełne opowieści o początkach, duchach gór i jezior oraz tajemniczych znakach natury. To tu weźmiemy udział w święcie Feast of San Geronimo, które łączy miejscowe wierzenia z tradycjami katolickimi.

Punkt przecięcia czterech stanów: Nowy Meksyk, Kolorado, Utah i Arizona, święte miejsce dla kilku społeczności: Ute, Pueblo, Zuni, Navajo. To obszar pełen legend i świętych opowieści, ponieważ uważano go za miejsce mocy, w którym spotykają się światy. Ruiny Mesa Verde, Chaco Canyon czy Hovenweep (wszystko w regionie Four Corners) pozostawili Ancestral Puebloans (Anasazi). Legenda mówi, że odeszli, bo duchy i bogowie kazali im szukać nowych ziem. Inne podania twierdzą, że przyczyną była wielka susza, będąca karą za utratę równowagi duchowej. Do dziś Navajo i Hopi wierzą, że dusze Anasazi wciąż krążą po kanionach jako Ancestral Spirits.

Według Zuni życie na ziemi zaczęło się w świętej jaskini w rejonie rzeki Kolorado. Ludzie wyszli stamtąd, kierowani przez duchowych przewodników. Zuni do dziś uważają swoje święte źródła i rzeki w rejonie Four Corners za miejsca kontaktu z przodkami. Niektóre opowieści mówią, że ponieważ cztery stany spotykają się w jednym punkcie, ziemia ta jest szczególna – to skrzyżowanie ścieżek duchowych. Dlatego też wiele ceremonii, tańców i rytuałów odbywa się w tym regionie, aby utrzymać harmonię między ludźmi, ziemią i niebem. Four Corners to nie tylko turystyczna ciekawostka z pomnikiem na pustyni – to mistyczny obszar pełen świętych legend o początkach ludzkości, katastrofach i odrodzeniu.

Jeden z najwspanialszych krajobrazów Ameryki Północnej, pełen bajecznych formacji skalnych i niesamowitej przestrzeni. Leży na terenie rezerwatu Navajo, a miejscowe skały i formacje mają swoje historie w kulturze tej społeczności. Na przykład niektóre butte (wysokie, płaskie wierzchołki) są uważane za domy duchów lub starożytnych bohaterów. Takie jak “The Mittens”, czyli dwie charakterystyczne formacje skalne wyglądające jak rękawiczki, które w mitologii Navajo są strażnikami doliny, pilnującymi równowagi między ludźmi a naturą. Niektórzy wierzą, że każda skała ma własnego ducha opiekuńczego, który chroni okolicę i przypomina o szacunku do ziemi. Monumenty te są symbolem siły, ochrony i więzi między przodkami a współczesnymi członkami społeczności Navajo.

To święte miejsce dla rdzennych Amerykanów – zanim powstał park, teren ten zamieszkiwały plemiona Anasazi i Paiute. W ich wierzeniach kaniony były domem duchów oraz miejscem kontaktu z siłami natury. Nazwa „Zion” pochodzi od mormonów, którzy w XIX wieku osiedlili się w tym regionie. „Zion” oznaczało dla nich „miejsce schronienia” i „raj na ziemi”.

W parku znajdują się słynne trasy jak Angels Landing (jeden z najbardziej widowiskowych i niebezpiecznych szlaków świata) czy The Narrows (wędrówka rzeką przez głęboki kanion). Formacje skalne – czerwone i pomarańczowe piaskowce mają setki milionów lat i tworzą niesamowite kształty. Miejsca takie jak Great White Throne czy Court of the Patriarchs otrzymały swoje majestatyczne nazwy właśnie od pierwszych osadników. Symbol wolności i duchowości – dla wielu odwiedzających Zion jest miejscem niemal mistycznym, gdzie monumentalne ściany kanionów dają poczucie kontaktu z czymś większym niż człowiek.

Każde z plemion – Hopi, Havasupai, Navajo czy Zuni – miało własne opowieści o tym, jak powstał Grand Canyon i dlaczego jest tak potężny. Wspólny mianownik? Wielki Kanion zawsze był postrzegany jako miejsce święte, pełne duchowej energii, jako brama do zaświatów. Według wierzeń rzeka Kolorado została stworzona przez Stwórcę, aby przebić się przez ziemię i dać ludziom wodę oraz życie. Kanion miał być korytarzem duchowym – miejscem, gdzie ziemia i niebo się łączą.

Niektóre opowieści mówią o wielkim wężu wodnym, który wijąc się przez skały, wyżłobił kanion. Jego ciało stało się rzeką, a jego łuski – kolorowymi warstwami skalnymi. Plemiona Havasupai wierzyły, że kiedyś niesprawiedliwi ludzie sprowadzili wielką powódź. Przetrwała tylko jedna kobieta i jeden mężczyzna, którzy schronili się w Wielkim Kanionie. Po potopie zaczęli życie od nowa, a z ich potomków powstał naród. Według innych legend wielki orzeł mieszka na szczycie kanionu, chroniąc wejścia do duchowego świata. Kiedy ktoś wchodził do kanionu z nieczystymi intencjami, orzeł zrzucał kamienie, by go odstraszyć.

Małe miasto w północnej Arizonie, otoczone spektakularnymi czerwonymi formacjami skalnymi. Słynie z połączenia piękna natury, sztuki i duchowości. Sedona jest znana na całym świecie z tzw. miejsc mocy – vortexów, czyli obszarów, w których według wielu osób: energia Ziemi ma być silniejsza, łatwiej wejść w medytację, wzmacnia się intuicja, uzdrawianie i kreatywność.

Najbardziej znane vortexy to: Bell Rock, Cathedral Rock, Airport Mesa, Boynton Canyon. To jeden z powodów, dla których Sedona przyciąga ludzi zainteresowanych duchowością, uzdrawianiem, szamanizmem i medytacją. Obszar Sedony znajduje się na dawnych terenach: Yavapai, Apache (Tonto Apache), a niedaleko – w kontekście kulturowym – także Hopi i Navajo.

Hopi są jednym z najstarszych rdzennych ludów Ameryki – ich kultura liczy tysiące lat i jest pełna opowieści o powstaniu świata, kontaktach z istotami duchowymi i o świętej więzi człowieka z ziemią. Według Hopi ludzie nie zawsze żyli na powierzchni ziemi. Pierwsze istoty mieszkały w podziemiach, w ciemności. Duch Stwórca – Taiowa – posłał Pajęczą Kobietę (Spider Woman), aby wyprowadziła ludzi na światło. Ludzie wyszli przez otwór w ziemi zwany sipapu (do dziś czczony w rytuałach w kivas – podziemnych świątyniach).

Pającza Kobieta – przewodniczka ludzkości – to jedna z najważniejszych postaci w mitologii Hopi. Nauczyła ludzi tkać i tworzyć wzory, które miały moc ochrony. Prowadziła pierwsze rody Hopi podczas ich wielkiej wędrówki po Ameryce, zostawiając znaki w postaci petroglifów i świętych miejsc. Jest opiekunką kobiet i matek, a także łączniczką między światem duchowym a fizycznym.

Hopi wierzą w Kachinas – duchowe istoty związane z deszczem, płodnością i naturą. W zimie Kachinas „śpią” w górach, ale wiosną przychodzą do wiosek podczas ceremonii. Tancerze Hopi w maskach i strojach Kachinas przedstawiają duchy, aby sprowadzić deszcz i dobre plony. Dla dzieci Hopi Kachinas są także nauczycielami moralności i tradycji.

Hopi wierzą, że ludzkość przechodzi przez kolejne światy: Pierwszy został zniszczony przez ogień. Drugi przez lód. Trzeci przez wielką powódź. Teraz żyjemy w Czwartym Świecie, ale Hopi ostrzegają, że jeśli ludzie zapomną o równowadze i szacunku dla ziemi, nadejdzie piąty – poprzez katastrofę.

Wczesnym rankiem wylot z Warszawy i przelot do Albuquerque z dwoma przesiadkami. Nocleg w hotelu w pobliżu Starego Miasta.

Po śniadaniu powędrujemy na Stare Miasto w samym centrum Albuquerque. Ma ono przepiękną architekturą łączącą wpływy latynoskie z budownictwem rdzennych mieszkańców. Odwiedzimy nie tylko niezwykłe Muzeum Rdzennej Ludności, przedstawiające historię terenu oraz jego mieszkańców, ale zapoznamy się również z twórczością lokalnych, rdzennych artystów. Jeśli będziemy mieli szczęście, może spotkamy któregoś z nich – są częstym gościem muzeum, gotowi do rozmów z turystami.

Po lunchu przejdziemy się wąskimi uliczkami Starego Miasta, poznamy historię miasta i odwiedzimy lokalne niewielkie sklepy prowadzone przez rdzennych mieszkańców Albuquerque i okolic. To tutaj swój niewielki sklepik ma Dean, zwany Małym Jeziorem, który będzie naszym przewodnikiem po tych okolicach. Wieczorem Dean zabierze nas do jednej ze swoich ulubionych restauracji byśmy poznali lokalne smaki.

Śniadanie i nocleg w hotelu. Lunch i kolacja w restauracji.

Tuż po śniadaniu pojedziemy do Taos, rodzinnego miasta Deana, malowniczą drogą wzdłuż rzeki Rio Grande, z pięknymi widokami na Góry Sangre de Cristo. Jadąc będzie nam się wydawało, że falujemy na piaskowym morzu, ukształtowanie terenu przypomina bowiem morskie fale. To w tym krajobrazie zakochała się m.in. artystka Georgia O’Keeffe. Taos to jedno z najstarszych miejsc rdzennej ludności w Nowym Meksyku – społeczności Pueblo (Taos).

Po lunchu, który zjemy wraz z miejscowymi mieszkańcami, Dean zaprowadzi nas do swojej pracowni, w której opowie nam i pokaże cały rytuał powstawania fajki pokoju. A potem, siadając w kręgu zapalimy wspólnie fajkę, każdy ze swoją intencją. Wieczorem chętni będą mogli pomóc w przygotowaniu jednego z najważniejszych wydarzeń w roku – Feast of San Geronimo.

Śniadanie i nocleg w hotelu. Lunch i kolacja w restauracji.

Od rana będziemy uczestniczyć w Feast of San Geronimo, które odbywa się co roku w okolicy 30 września. Dla ludzi z Taos Pueblo to święto to coś bardzo osobistego. Przez te parę dni całe Taos żyje jednym rytmem. Najpierw są przygotowania i modlitwy, ludzie się zjeżdżają, wszyscy wiedzą, że to ważny czas. Główny dzień to liczne zawody, tańce na placu (m.in. taniec bawołów, taniec kukurydzy). Pojawią się też koshare, czyli „święci klauni”. Żartują, wygłupiają się, przedrzeźniają — przez humor pokazują, jak nie powinno się żyć. Uliczkami Taos przejdzie korowód przedstawiający wszystkie społeczności, jakie kiedykolwiek mieszkały na tym terenie, jak również kolejni przybyszów – Latynosów, Azjatów oraz Europejczyków.

Feast of San Geronimo bardziej przypomina rodzinne spotkanie niż dużą imprezę. Nie chodzi tu o atrakcje, tylko o bycie razem, obecność, wspólne posiłki i kultywowanie odwiecznej tradycji. Ludzie się śmieją, ale wiedzą, że to część tradycji.

Podczas festiwalu obowiązuje niepisana zasada – żadnych zdjęć, żadnych filmów. Feast of San Geronimo to nie turystyczne show tylko święty czas lokalnej społeczności. Zatem zamiast fotografowania patrzymy, słuchamy i okazujemy szacunek.

Śniadanie i nocleg w hotelu. Lunch i kolacja w restauracji.

Rano wstaniemy przy miękkim, złotym świetle słońca przesączającym się przez okna pensjonatu w Taos. Wyjazd z Taos zaczniemy około godziny 9:00 i skierujemy się zachodnią trasą w stronę Rio Grande Gorge Bridge. Droga sama w sobie oferuje piękne widoki na góry Sangre de Cristo i okoliczne pustynne krajobrazy. Po około 30 minutach dotrzemy do mostu, który rozciąga się na długości 385 metrów i wisi około 140 metrów nad słynną rzeką Rio Grande.

Spacer po moście pozwala podziwiać imponujący kanion i zrobić spektakularne zdjęcia. Wybierzemy się także na spacer szlakiem wzdłuż krawędzi kanionu lub odwiedzić pobliską Wild Rivers Recreation Area. Po powrocie do Taos, weźmiemy udział w warsztatach rzemieślniczych, które pozwolą poczuć ducha tradycji: w rękach kręcić się będą kolorowe nici, powstaną drobne naczynia i tkaniny z symbolami natury i życia codziennego Pueblo.

Wieczorem kolacja w lokalnej restauracji – ciepła, domowa atmosfera, aromatyczny chilli stew i lekko pikantne potrawy. Po kolacji wybierzemy się na spacer brukowanymi uliczkami Taos, gdzie zachodzące słońce barwi czerwone dachy i góry w tle, pozwala na spokojne zakończenie dnia.

Śniadanie i nocleg w hotelu. Lunch i kolacja w restauracji.

Budzik obudzi nas o świcie, zjemy szybkie śniadanie i wyruszymy w trasę do Four Corners. Otworzą się przed nami obłędne pustynne pejzaże pełne monumentalnych gór i skał, a powietrze wypełni suchy zapach piasku i sosen. Po około 4,5 godzinach dotrzemy do miejsca, gdzie stykają się Nowy Meksyk, Arizona, Utah i Colorado. To miejsce to coś więcej niż tylko symbol geograficzny. Stanie w tym punkcie sprawia niesamowite wrażenie – poczujemy pod stopami symboliczne przecięcie świętych kierunków.

Lokalni rzemieślnicy sprzedają tu wyroby z koralików i skóry, a rozmowa z nimi pozwoli nam docenić wagę tego miejsca. Lunch, który zjemy w cieniu skał, da nam energię przed dalszą podróżą do Monument Valley.

Po przyjeździe zakwaterujemy się w hotelu z widokiem na monumentalne formacje skalne. Kolację zjemy przy zachodzącym słońcu – ciepłe pieczywo, świeże sałatki i aromatyczny gulasz – dopełnią magiczny wieczór. Wieczór poświęcimy na obserwację nocnego nieba – Drogę Mleczną widać tak wyraźnie, że wydaje się niemal dotykalna. Przewodnik opowie nam legendy Navajo o gwiazdach.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w drodze.

Mało jest tak wspaniałych widoków jak wschód słońca nad Monument Valley! Dlatego wstaniemy jeszcze w ciemności, by wyjść na punkt widokowy i przygotować się na ten powalający spektakl natury. Potem wrócimy do hotelu a lekka przekąska i kawa dadzą energię na pieszą wędrówkę szlakiem Wildcat Trail – najsłynniejszym w Monument Valley.

W miarę jak wschodzić będzie słońce, czerwone formacje skalne przybierają złocisto-różowe barwy, a cienie przesuwają się powoli po pustynnych równinach. Dźwięki wiatru i śpiew ptaków tworzą niemal mistyczną atmosferę. Dzień spędzimy na swobodnych wędrówkach po okolicy i pikniku z widokiem na dolinę. Wieczorem przy ognisku pośpiewamy święte pieśni miejscowej społeczności.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w drodze.

Podróż po USA to przyjemność sama w sobie. Zatem „On the road again”! Po śniadaniu wyruszymy do Zion Park. Podróżować będziemy przez księżycowe krajobrazy Arizony i Utah. W połowie drogi zrobimy przystanek w kanionie rzeki Kolorado w pobliżu ogromnej zapory Glen Canyon Dam. Świeże powietrze, zapach piasku i sosen, dźwięk płynącej wody w oddali, bezkres krajobrazu sprzyja odpoczynkowi.

Po przyjeździe zakwaterujemy się w hotelu, a trudy podróży zrekompensuje nam jacuzzi, spacer po czerwonych piaskach w blasku zachodzącego słońca i kolacja w hotelowej restauracji.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w drodze.

Śniadanie zjemy z widokiem na krajobrazy parku. Potem ruszymy w teren! Zion Canyon Scenic Drive zaczynający się od Riverside Walk, powita nas miękkim szumem rzeki i śpiewem ptaków. Następnie wejdziemy na szlak Emerald Pools Lower Trail wijący się wśród czerwonych skał, wodospadów i lagun. Na koniec ruszymy szlakiem Canyon Overlook Trail, gdzie panorama całego kanionu zapiera dech w piersiach.

Podczas marszu wprawny obserwator z pewnością dostrzeże drobne zwierzęta – jaszczurki wygrzewające się na słońcu czy ptaki szybujące między klifami. Po południu zatrzymamy się na piknik w cieniu drzew, krótki odpoczynek. Wieczorem wrócimy do hotelu, zjemy kolację przy zachodzie słońca i udamy się na relaks w jacuzzi lub spacer po hotelowym terenie.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w drodze.

W USA droga jest celem samym w sobie. Tego dnia ruszymy w stronę południowej bramy Wielkiego Kanionu. Jechać będziemy przez pustkowia Hualapai Reservation, rezerwatu miejscowej ludności, na terenie której jeszcze niedawno pasły się bawoły. Widok doliny w pełnym słońcu będzie robił wrażenie i z pewnością nie raz zatrzymamy się na zdjęcia. Krajobrazy Arizony przypominają miejsca z innej planety: czerwone skały, piasek, dalekie wzgórza i pustynne równiny.

Po drodze zjemy lekki lunch, zatrzymamy się na odpoczynek i podziwianie surowej urody tych miejsc. Po przybyciu w okolice Wielkiego Kanionu zakwaterujemy się w hotelu i zasiądziemy do kolacji.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w drodze.

Marzenie chyba każdego podróżnika! Jeden z najwspanialszych widoków na naszej planecie. Zaraz po śniadaniu wyruszymy nad Wielki Kanion i cały dzień spędzimy spacerując wzdłuż jego krawędzi, podziwiając głębię i zmieniające się kolory oraz barwę światła odbijający się od wielowarstwowych skał kanionu. Powietrze tu jest suche, chłodne i rześkie, a wiatr niesie zapachy pustyni i sosen. Tych widoków nie sposób opisać, trzeba je zobaczyć!

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w drodze.

Sedona to kolejny punkt naszej drogi. Uważa się, że okolice Sedony to wyjątkowe miejsca mocy – vortexy. Dlatego Sedona jest tak istotnym miejscem na duchowej mapie zarówno rdzennych mieszkańców jak i współczesnej ludności i turystów. Odbywają się tu liczne zjazdy joginów, miłośników kontaktu nie tylko z naturą, ale również z pozaziemskimi istotami. Może to brzmieć szaleńczo ale w Sedonie naprawdę czuć moc! Każdy odczuje ją na swój sposób.

Ale Sedona to nie tylko moc, to również po prostu obłędne krajobrazy. Pustynne równiny, wzgórza, majestatyczne skały. Z pewnością wybierzemy się na jeden z vortexów, by poczuć energię miejsca i podziwiać panoramę okolicy. Airport Mesa uważany za vortex energii „wirującej w górę”, idealny do podnoszenia witalności i medytacji. Świetny punkt widokowy na zachód słońca i panoramę czerwonych skał. Bell Rock to z kolei rozpoznawalna czerwona formacja skalna, łatwo dostępna szlakiem pieszym. Vortex „wirujący w dół i na zewnątrz”, pomaga w uziemieniu i poczuciu stabilności. Cathedral Rock to jeden z najbardziej malowniczych i fotogenicznych punktów Sedony. Vortex „wirujący w górę”, sprzyja duchowej odnowie i medytacji. Zaś Boynton Canyon to piękna dolina otoczona czerwonymi skałami – vortex harmonizujący energię, idealny do spacerów i kontemplacji przyrody.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu z widokiem na jeden z vortexów. Lunch w drodze.

Z Sedony wyruszymy do Hopi Reservationa. Tu spotkamy się z lokalną społecznością Hopi, która opowie historię nie tylko tego miejsca, ale również o swoich wierzeń i tradycji. Popołudnie wypełnią warsztaty – plecenie koszy, uczestnictwo w rytualnej kąpieli w wywarze z korzenia świętej juki oraz malowanie piaskiem. Poczujemy zapach ziół, dźwięk bębnów i śpiewu lokalnych przewodników. Wieczorem kolacja przy ognisku z miejscową społecznością.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w restauracji.

Rano po śniadaniu wyruszymy w kierunku Phoenix – miasta symbolizującego odrodzenie się z popiołów, ostatniego punktu na naszej trasie. Podczas przejazdu przewidziane są krótkie przerwy na odpoczynek i zdjęcia pustynnych krajobrazów. Phoenix jest piątym co do wielkości miastem USA, ale jego charakter różni się od klasycznych miast wschodniego wybrzeża. Jest mocno rozległe i rozproszone, zanurzone w intensywnym słońcu i otoczone pustynnym krajobrazem . Nazwa „Phoenix” symbolizuje odrodzenie miasta z ruin dawnych osad indiańskich i farmerskich w Dolinie Salt River. Tereny te były pierwotnie zamieszkane przez rdzenną społeczność Hohokam. W pobliżu leżą rezerwaty rdzennych ludów, m.in. Salt River Pima-Maricopa Indian Community i Gila River Indian Community. To w Phoenix znajduje się najważniejsze muzeum sztuki i kultury rdzennych Amerykanów w USA.

Śniadanie, kolacja i nocleg w hotelu. Lunch w restauracji.

Wylot do Polski w godzinach popołudniowych. Przylot do Warszawy następnego dnia po południu.