Gwatemala

Rytm naszej podróży wyznaczy kalendarz majański. Uczy on mądrości, przekazuje wiedzę z pokolenia na pokolenie, od tysięcy lat. Majowie nie głoszą nowych prawd, ale przypominają o tym, czego uczy Ziemia – żyją respektując wiedzę płynącą z natury.

Rytuały, których będziemy częścią, pozwolą nam oczyścić się i zdystansować. Takie ceremonie jak: krąg wokół ognia o wschodzie słońca w Tikal, Temazcal – szałas potów nad jeziorem Atitlan, czy Ceremonia Kakao w towarzystwie Majanek Kiche, to wydarzenia zaplanowane według dat majańskiego Kalendarza. Towarzyszące im opowieści, historie i legendy będą sposobem na wniknięcie w głąb cywilizacji Majów.

Gwatemala jest sercem świata Majów. Życie mieszkających tutaj 23 grup etnicznych jest całkowicie przesiąknięte kulturą i religią. Majowie mają głęboki szacunek do natury i każdego przejawu egzystencji. Wzgórza, wulkany, laguny, lasy i jaskinie są w majańskiej kosmowizji postrzegane jako istoty żywe. Majowie wierzą, że takie miejsca posiadają moc, która pozwala na komunikację z przodkami i strażnikami, zaś ogień jako medium komunikacji obecny jest podczas każdej ceremonii. Można powiedzieć, że bycie Majem oznacza konkretny sposób życia: prostota i harmonia ze światem przejawiają się w zwyczajach, ceremoniach, tańcach i muzyce.

Wayeb, majański koniec i początek roku, celebruje się przez 5 dni, by w ten sposób przygotować ciało i umysł do wejścia w Nowy Rok. Wayeb to czas poza czasem, przestrzeń na refleksje, introspekcje, oraz spotkanie z samym sobą i z drugim człowiekiem. Ten czas symbolizowany jest przez wiatr, który przynosi oddech i nowe inspiracje. Wiatr to również zmiana – przypomina nam o tym, by nie trzymać się kurczowo starych przekonań czy planów, które są już niepotrzebne. Majowie celebrują ten czas wspólnie, spotykając się wokół ognia czy u brzegu rzek i jezior. Wspólna celebracja tego najważniejszego święta w roku pozwala na poznanie tradycji i zwyczajów.

W oczach podróżującego Gwatemala przejawia się jako spontaniczna ekspresja natury, która obejmuje wszystkie jej aspekty: klimat, wijące się rzeki o krystalicznej wodzie, olbrzymie wulkany i soczystą, zieloną roślinność lasów tropikalnych. Nie przez przypadek Gwatemala nazywana jest krajem wiecznej wiosny.

Dla Majów szczególnie wulkany mają istotne znaczenie, gdyż symbolizują łono matki. Lawa, która z nich wypływa jest utożsamiana z mlekiem, które niesie życie. Woda z kolei oznacza nowe możliwości i akceptację. Te dwa żywioły: ogień i woda w sposób szczególny dopełniają się nad jeziorem Atitlan, które otoczone jest pierścieniem wulkanów. To właśnie tu, w tradycyjnych ceremoniach, oczyszczać będziemy ciało i wzmacniać intuicję.

Do miasta Tikal dotrzemy samolotem, bo tylko tak można zobaczyć jego serce bijące w środku tropikalnej dżungli. Już sam lot nad ciągnącą się setki kilometrów po horyzont dżunglą robi ogromne wrażenie i pozwala zrozumieć niedostępność cywilizacji Majów. W mieście Tikal poznamy historię pierzastego węża Gukumatz, strażnika tego miejsca, oraz wiele innych legend, które opowie nam lokalny przewodnik. Tikal, to najwspanialsza siedziba Majów oraz miejsce, gdzie obchodzono początek nowego świata w 2012 roku.

Nan Amalia Tum Xinco

Nan Amalia to majańska przewodniczka duchowa, specjalistka terapii naturalnych, założycielka Starszyzny Kobiet i członkini komisji zajmującej się miejscami świętymi.

Na forum międzynarodowym wygłaszała przemówienia na temat wizji świata, duchowości i tradycyjnej medycyny majańskiej – występowała m.in. w Kalifornii, Meksyku, Japonii i Salwadorze.

Studiowała terapię metodami naturalnymi, ale zawsze pamięta o wiedzy swoich przodków i ich tradycji, bazując na kalendarzu Majów. Nan Amalia nosi laskę symbolizującą autorytet. Ten znak wyróżnia ją w jej wspólnocie – wszyscy wiedzą, że mają przed sobą duchową przewodniczkę. Całe rodziny szukają u niej wsparcia duchowego i moralnego. Doradza parom, młodym ludziom i dzieciom, aby mogli żyć w pełnej harmonii. Nan Amalia sprawuje ceremonie dziękczynne (np. ceremonię w szałasie potów, tradycyjną ceremonię kakao, ceremonię w intencji odzyskania równowagi, majańskie ceremonie ślubne). To kobieta silna i stanowcza, a jednocześnie delikatna i pełna radości. Prawdziwa przewodniczka do spełnionej kobiecości.

Renata Sabela

Właścicielka i dusza Soul Travel. Podróżniczka, żeglarka, fotografka, przewodniczka, żona i mama.

Odwiedziła ponad 70 krajów, mówi w 5 językach. Od 2005 roku związana zawodowo z turystyką. Przeprowadziła ponad 150 wypraw na kilku kontynentach. Z myślą o wspieraniu zrównoważonej turystyki założyła Soul Travel – butikowe biuro podróży alternatywnych. Organizuje etyczne wyprawy łączące wysoki komfort podróży z głębokim poznaniem lokalnej kultury.

Od lat zgłębia nauki starszyzn plemiennych: Majów, Lakota, Shipibo i Wixaritari. Inspiruje ją mądrość kultur rdzennych z ich zachowaną tradycją. Jej źródłem są przyjaciele Renaty z Bhutanu, Ladakhu, Mongolii czy Kirgizji. Uczestników wypraw zaprasza do świata tych niezwykłych społeczności.

Renata działa aktywnie na rzecz odpowiedzialnego podróżowania, organizując konferencję Fair Travel Event i wspierając lokalne społeczności.

Wylot z Warszawy i przez jeden z portów europejskich przylot do Miasta Gwatemala. Przejazd do hotelu i zakwaterowanie.

Pierwszy dzień Wayeb.

Po śniadaniu w hotelu w mieście Gwatemala wyruszymy do Amatitlan, małego nieturystycznego miasteczka. To tutaj wraz z rodziną i społecznością Nan Amalii odprawimy Ceremonię Ognia połączoną z Ceremonią Kakao. Wspólnie zjemy posiłek, a następnie przejedziemy na płaskowyż w okolice jednego z potężniejszych miast Majów w Iximche. Dzisiaj zatrzymamy się na odpoczynek i nocleg w stuletnim młynie, obecnie wspaniale odnowionym rodzinnym pensjonacie.

Nocleg nieopodal Iximche.

Drugi dzień Wayeb.

Wejście wraz ze Starszyzną Kobiet Solola do dawnego miasta Majów Kakchikel w Iximche. Kobieca ceremonia ognia to spotkanie z kulturą i mieszkańcami, którzy nadal czerpią mądrość i siłę ze swoich tradycji. Wspólny lunch w starym młynie, rozmowy ze starszyzną przed wyruszeniem do San Juan La Laguna nad jeziorem Atitlan. Kolacja i czas na pierwsze konsultacje z przewodniczką Nan Amalią.

Nocleg w San Juan La laguna.

Trzeci dzień Waeyb.

Ten dzień spędzimy nad brzegami jeziora Atitlán, odwiedzając ważne dla lokalnej społeczności miejsca ceremonialne w okolicach Panajachel lub San Marcos. Weźmiemy udział w tradycyjnej majańskiej ceremonii ognia — rytuale zakorzenionym w relacji z naturą, czasem i intencją. Następnie przepłyniemy łodzią przez jezioro do San Marcos.

To miasteczko znane jest dziś z alternatywnej sceny i duchowych poszukiwań, ale my zajrzymy głębiej: spróbujemy zobaczyć je oczami lokalnych mieszkańców i usłyszeć historie, które nie zawsze są opowiadane na pierwszym planie. Kolejny rejs zaprowadzi nas do San Juan La Laguna, gdzie spotkamy się z Michaelą, lokalną artystką i opiekunką tradycji tkackich. Michaela wprowadzi nas w świat naturalnego barwienia tkanin i symboliki majańskich huipili, opowiadając o wzorach, które od pokoleń niosą znaczenia związane z ziemią, rodziną i wspólnotą. Wieczorem zaplanowany jest czas na indywidualne konsultacje z Nan Amalią.

Nocleg w San Juan La laguna.

Czwarty dzień Wayeb.

Wczesnym rankiem wyruszymy łodzią przez jezioro Atitlán do Santiago Atitlán. Rejs potrwa około 30 minut i pozwoli nam spojrzeć na jezioro z innej perspektywy — tej codziennej, lokalnej, rytmicznej. W Santiago odwiedzimy Maximona, postać głęboko zakorzenioną w lokalnej duchowości, łączącą w sobie elementy tradycji majańskiej i kolonialnej.

Towarzyszyć nam będzie Nan Amalia oraz lokalna przewodniczka Dolores, która pomoże osadzić to doświadczenie w kontekście kulturowym i historycznym, z dala od uproszczeń i sensacji. Popołudnie i wieczór przeznaczone będą na indywidualne konsultacje z Nan Amalią. To czas pogłębionej, osobistej pracy, rozmowy i integracji doświadczeń ostatnich dni. Kolację zjemy wspólnie w hotelu, w spokojnej, zamykającej dzień atmosferze.

Nocleg w San Juan La Laguna.

Piąty dzień Wayeb.

Ten dzień spędzimy w miejscu prowadzonym przez kobiety ze społeczności Majów Tzutujil w San Juan La Laguna, gdzie od lat odbywają się ceremonie, spotkania i działania terapeutyczne zakorzenione w tradycji. Poranek rozpoczniemy od ceremonii majańskiej prowadzonej przez Nanę Felicianę, zielarkę, terapeutkę społeczną i przewodniczkę duchową, uznawaną w lokalnej społeczności.

Ceremonia ognia będzie otwarciem na głębsze doświadczenie, ceremonię Temazcal. To tradycyjna lecznicza sauna majańska z użyciem lokalnych ziół. Temazcal odbędzie się w kameralnych grupach, co pozwoli każdej z kobiet przejść przez to doświadczenie w swoim tempie. Czas pomiędzy sesjami będzie przestrzenią na odpoczynek, bycie ze sobą lub cichą obecność w otoczeniu jeziora.

Po południu spotkamy się z kobietami ze społeczności Majów. Będzie to czas rozmów, wymiany i słuchania historii o codziennym życiu, pracy z roślinami, ciałem i wspólnotą. Dzień zakończymy wspólną domową kolacją, lokalną kuchnią przygotowaną przez siostrę Carolinę. Będzie to spokojne domknięcie intensywnego, głębokiego dnia.

Nocleg w San Juan la Laguna.

Nowy Rok Majański.

Przejazd do Santa Lucía Utatlán Sololá. To dzień celebracji Nowego Roku Majańskiego wraz z mężem Nan Amalii – Tata Mario oraz ich rodziną i przyjaciółmi u nich w domu. Odprawimy Ceremonię Ognia, na którą zostaną zaproszeni przewodnicy duchowi zwani Ak’kich, oraz starszyzna społeczności. Po ceremonii odbędzie się uroczysty posiłek wraz z majańską muzyką na żywo – marimbą. Po południu przejazd do Miasta Gwatemala, Zakwaterowanie i odpoczynek.

Nocleg w mieście Gwatemala.

Rajskie plaże

Poranek w mieście Gwatemala, a następnie bezpośrednim lotem dotrzemy do Peten – bramy ukrytego w dżungli Tikal. Już sam lot nad ciągnącą się setki kilometrów po horyzont dżunglą robi ogromne wrażenie i pozwala zrozumieć niedostępność cywilizacji Majów przez wiele wieków. Krótki spacer po uroczym miasteczku Flores, położonym na niewielkiej wyspie połączonej z lądem groblą, a następnie przejazd do hotelu i zakwaterowanie. Odpoczynek w rajskiej lodge nad krystalicznym jeziorem Peten.

Nocleg w lodge nad jeziorem Peten Itza.

Spotkanie z Tikal.

Ten dzień zaczniemy bardzo wcześnie, na długo przed wschodem słońca, by dotrzeć do Tikal w momencie, gdy dżungla dopiero budzi się do życia. Dzięki specjalnemu pozwoleniu wejdziemy na teren ceremonialnego centrum przed oficjalnym otwarciem, unikając tłumów i hałasu. O poranku wejdziemy na Piramidę Jaguara, skąd rozciąga się widok na zielone korony lasu deszczowego. W ciszy, przerywanej jedynie dźwiękami ptaków i małp, zobaczymy, jak mgła unosi się znad dżungli, a pierwsze światło dnia odsłania monumentalne sylwetki świątyń. To przywilej.

Przy pierwszych promieniach słońca, weźmiemy udział w majańskiej Ceremonii Ognia. Ogień zapalony pośród wielowiekowych piramid, modlitwy i intencje wypowiadane w miejscu, które przez stulecia było centrum duchowego świata Majów. To żywa praktyka, zakorzeniona w tradycji i przekazywaną przez pokolenia, a kamienie piramid znają siłę intencji.

Po ceremonii rozpoczniemy zwiedzanie Tikal z lokalnym przewodnikiem. Poznamy historię jednego z najważniejszych miast cywilizacji Majów, jego strukturę, znaczenie astronomiczne oraz opowieści i legendy związane z tym miejscem; w tym mitologię pierzastego węża Gukumatz, strażnika kosmicznego porządku. Będzie to spokojny spacer, z czasem na pytania i uważne przyglądanie się detalom architektury.

Po powrocie do lodge odpoczniemy w naszej kameralnej lodge położonej nad jeziorem Petén Itzá, otoczonej tropikalną roślinnością. To przestrzeń sprzyjająca regeneracji: cisza, woda, zieleń i naturalna architektura tworzą idealne warunki do wyciszenia po intensywnym poranku. Wieczorem spotkamy się na wspólnej kolacji, która będzie okazją do rozmów, podsumowania doświadczeń dnia oraz spokojnego pożegnania z Nan Amalią i zamknięcia tego etapu podróży.

Nocleg w hotelu nad jeziorem Peten Itza.

Z dżungli nad słodkie wody Karaibów

Po śniadaniu opuszczamy gęsty las tropikalny Petén i ruszamy na południe, w stronę jeziora Izabal i rzeki Rio Dulce. Krajobraz zmienia się stopniowo: monumentalna dżungla ustępuje miejsca wodzie, palmom i rozległym obszarom Parku Narodowego Rio Dulce, który łączy wnętrze lądu z Morzem Karaibskim. Rio Dulce, nazywane „słodkimi wodami”, to jeden z najbardziej różnorodnych biologicznie regionów Gwatemali.

Ponad 130 km² lasów tropikalnych, mokradeł i rzek tworzy naturalny korytarz życia dla ptaków, gadów i ssaków wodnych. To idealne miejsce, by zwolnić tempo i pozwolić doświadczeniom z wcześniejszych dni naturalnie się ułożyć.

Po południu udamy się do gorących źródeł termalnych ukrytych wśród zieleni. Woda wypływająca bezpośrednio ze skał osiąga temperaturę ok. 40°C i stanowi naturalne miejsce regeneracji po podróży. Wieczorem zakwaterowanie w kameralnym hotelu położonym bezpośrednio nad brzegiem rzeki Rio Dulce.

Nocleg w hotelu nad Rio Dulce.

Rejs przez dziką przyrodę

Ten dzień poświęcamy eksploracji Rio Dulce z perspektywy wody. Wyruszymy w kilkugodzinny rejs łodzią, płynąc wąskimi przesmykami i zatoczkami rzeki, wśród palm, stromych zielonych brzegów i rzadko spotykanych lasów mangrowych. To jedno z tych miejsc na mapie świata, gdzie przyroda wciąż dyktuje rytm.

W wodzie można dostrzec różne gatunki żółwi, w tym charakterystycznego żółwia jaszczurowatego i malowanego. Na brzegach wygrzewają się iguany, ptaki wodne i czasem wydry. Rejs jest spokojny, bez pośpiechu, z czasem na obserwację i zdjęcia. Po południu powrót do hotelu i czas wolny: na odpoczynek, kąpiel w rzece lub po prostu bycie w tym miejscu, bez planu i harmonogramu.

Nocleg w hotelu nad Rio Dulce.

Czar miasta Antiqua

Po śniadaniu wyruszamy w drogę powrotną do Antigui. Trasa prowadzi przez zróżnicowane krajobrazy Gwatemali: od nizinnych terenów nad wodą, przez obszary rolnicze, aż po chłodniejsze, górskie regiony środkowej części kraju.

To dzień przejścia, spokojnego domykania podróży, porządkowania wrażeń i stopniowego powrotu do miejskiego rytmu Antigui, jednego z najpiękniejszych kolonialnych miast Ameryki Środkowej. Po przyjeździe zakwaterowanie i czas wolny. Wieczorem krótki spacer po mieście Antigua: jej placu centralnym oraz uliczkach w najstarszej części miasta. Wspólna kolacja w jednej z restauracji.

Nocleg w kolonialnym hotelu w Antigua w sercu miasteczka.

Domknięcie podróży

Ten dzień pozostawiamy bez sztywnego programu, dając przestrzeń na niespieszne bycie w Antigui, miasteczka wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kolonialne uliczki, setki kościołów, pastelowe fasady i widoki na otaczające miasto wulkany tworzą scenerię, w której łatwo zwolnić i po prostu chłonąć atmosferę miejsca.

To dobry moment na spokojne zakupy na lokalnym targu rękodzieła, ostatnie rozmowy przy wspólnej kawie w jednej z klimatycznych kawiarni oraz drobne odkrycia: małe galerie, dziedzińce ukryte za ciężkimi drewnianymi drzwiami, warsztaty rzemieślników. Kawa z regionu Antigua, uprawiana na wulkanicznych zboczach gwatemalskich wyżyn, uznawana jest za jedną z najlepszych na świecie. Jej smak i aromat będą naturalnym akcentem domykającym podróż.

Po południu czas wolny, a wieczorem spotkamy się na uroczystej kolacji pożegnalnej, celebrującej wspólnie przeżyty czas.

Nocleg w kolonialnym hotelu w samym sercu Antigui.

W zależności od godziny wylotu poranek spędzimy jeszcze w Antigui, korzystając z ostatnich chwil na własną eksplorację miasta. To dobry moment na zakup ręcznie haftowanych huipili (tradycyjnych tekstyliów), rzeźbionych instrumentów muzycznych lub drobnych pamiątek wykonanych przez lokalnych artystów.

Następnie przejazd na lotnisko w mieście Gwatemala i wylot do Polski. Przylot do Warszawy kolejnego dnia, w godzinach popołudniowych.